Vrijzinnig geloven is een vragende manier van geloven
Columns


Kunst in de kerk
Column van Harry Rijken
Als ik deze column schrijf is het volop vakantietijd. Wij hebben al een vakantietrip achter de rug en net als altijd hebben we ook weer een paar steden en dorpen bezocht. Ik weet niet hoe het jullie dan vergaat, maar wij worden dan onherroepelijk aangetrokken door de kerk(en). Daar moeten we dan altijd even naar binnen om even de stilte en de sfeer te beleven, en om architectuur en de kunst op ons in te laten werken.
Wat is dat toch dat door de eeuwen heen mensen zich grote inspanningen getroost hebben om niet alleen kerken te bouwen, maar die ook nog aan te kleden met allerlei kunstzinnige verbeeldingen met religieuze of spirituele inslag? Is het pracht en praal, is het imponeren (en andere kerken aftroeven), of is diepe devotie? Misschien wel alles tegelijk, wie zal het zeggen …
Feit is dat kunstenaars zich in alle tijden hebben laten inspireren door het religieuze en spirituele verhaal (om het even of dat christelijk, islamitisch, hindoeïstisch, boeddhistisch of animistisch is) en dat wij ons daar ieder op onze eigen manier door kunnen laten raken.
Ik deel graag een paar voorbeelden met jullie die mij op onze recente reis geraakt hebben.
In de kathedraal van Reims (F)
De kathedraal is enorm en het aantal glas-in-loodramen is haast niet te tellen, maar ik werd vooral geraakt door twee nieuwere groepen: die van Marc Chagall (l)en die van Imi Knoebel (r). Laatstgenoemde is een Duitse kunstenaar en hij heeft deze ramen 100 jaar na WO I gemaakt als blijk van de Frans-Duitse verzoening. Dat geeft die ramen toch weer een extra dimensie!
In de kathedraal van Troyes (F)
Ook hier weer veel glas in lood. Eén raam sprong er voor mij uit, niet zozeer om de voorstelling of de artisticiteit, maar wel om de kleurencombinatie met de reliekschrijn die ervoor opgesteld was. Een intrigerend en ongetwijfeld modern glaskunststuk, waar ik helaas geen verdere informatie over heb kunnen vinden. Het mag er zijn zoals het is!
In de abdijkerk van Saint-Mihiel (F)
Dit bescheiden dorpje is de geboorteplaats van Ligier Richier, één van de beroemdste kunstenaars uit de Franse renaissance. De beeldengroep is meer dan 500 jaar oud, maar de artisticiteit en de kwaliteit straalt je tegemoet!
Het verbeeldt de apostel Johannes die de in zwijm gevallen Maria ondersteunt.
In het 1000 jaar oude romaanse kerkje in Wéris (B)
Wéris is een klein plaatsje in de Belgische Ardennen, waar ook dolmen (hunebedden), menhirs en een aardig museum te vinden zijn. Op speciaal verzoek doen ze ook even de Walburgakerk voor je open en dat is de moeite waard, want in dat oude kerkje vind je prachtige nieuwe ramen van de glaskunstenaar Gilbert Laloux.
Het afgebeelde raam verbeeldt Sint Bonifatius en daarnaast is te lezen hoe Laloux zelf woorden geeft aan zijn inspiratie om zo met licht en glas te werken.
Zo maar wat voorbeelden van onze laatste vakantiereisje. Ik wens jullie allen veel moois en inspirerends op jullie pad!
Harry Rijken
Juli 2024